"Phố những cửa hiệu u tối"

 

 (Ảnh: Internet)

Thật sự đây là một cuốn sách không dễ đọc, một cuốn sách cần bạn kiên nhẫn, tập trung và phán đoán thật tốt lúc nào là cảnh thật, lúc nào  nhân vật đang tự tưởng tượng ra, lúc nào là trí nhớ mập mờ của nhân vật. Hay bạn cũng cần thêm một tinh thần thép để không mắc kẹt lại trong sự u buồn, não nề đúng với tên sách được thể hiện ngòi bút của tác giả.

 Vậy cuốn sách này có gì mà ghê gớm vậy, và nó có đáng đọc hay không? Câu trả lời là có nhé! (Hơi mâu thuẫn ha! Nhưng mà bạn nghe mình tâm sự mỏng về cuốn sách này nhé, đọc xong giờ mình cũng mơ hồ, mụ mị luôn rồi!) Nhưng thử nghĩ mà xem, lâu lâu lại có một tác phẩm khiến ta mắc lại đó, mơ hồ, u buồn về nội dung câu chuyện, hoang mang “về” nhân vật, hoang mang “giùm” nhân vật,… chẳng phải đó là một trải nghiệm đọc sách tuyệt vời sao.

Vậy đầu tiên, chúng ta cùng “nghía“ một xíu về profile của tác giả nhé! Lạ hoắc với mình luôn….Patrick Modiano– một nhà văn người Pháp, đã từng được giải Nobel Văn chương vào năm 2014. “Phố những cửa hiệu u tối” là cuốn tiểu thuyết thứ sáu của ông, xuất bản năm 1978 và cùng năm đó được giải thưởng văn học Goncourt danh giá nhất nước Pháp. Ông được đánh giá rất cao về văn phong của mình, với lối viết văn đơn giản, từ tốn, không quá gay cấn nhưng vẫn để lại ấn tượng sâu sắc cho người đọc. Một profile quá sức hoàn hảo để ta tin tưởng mà cầm ngay trên tay một tách cà phê và đắm chìm vào hành trình tìm kiếm chính mình của Guy Roland- nhân vật chính xuyên suốt câu chuyện.

Và nhân vật này cũng là một nét chấm phá lạ lùng thứ hai khiến mình bị hút hồn vào. Guy Roland xuất hiện đầu truyện là một thám tử tư- nhưng đằng sau đó, Guy Roland chỉ là một tên giả  trên giấy tờ tùy thân được ông chủ làm giùm vì lí do đậm chất “phim Hàn”– Guy bị mất trí nhớ, hầu như anh không có bất kì kí ức nào về bản thân. Anh đã cam chịu cảnh sống vô ký ức, bắt đầu cuộc sống mới theo lời khuyên của ông chủ mình: “từ nay trở đi, đừng ngoảnh nhìn lại đằng sau nữa, mà hãy nghĩ đến hiện tại và tương lai”. Thế nhưng cuối cùng, vì sự tò mò, vì nhu cầu da diết muốn biết được  “Tôi là ai?”, Guy Roland đã lần theo cái manh mối vô cùng nhỏ nhặt, chỉ bao gồm một vài tấm hình sờn màu được để trong những hộp  bánh quy đã cũ rích, và những kí ức mờ nhạt về những con người xung quanh anh vì đã quá lâu rồi, thậm chí còn không biết những người đó mang quốc tịch gì, đã đi tới đâu, còn sống hay đã chết. Vậy thì ở đây ta cần quay lại bối cảnh nước Pháp thời bấy giờ- giai đoạn Thế chiến thứ hai, khi người dân sống lưu lạc, tìm cách vượt biên để khao khát tìm được nơi trú ngụ an toàn hơn. Thông qua các thông tin mò mầm từ người này người kia, Guy lần lượt vẽ ra các viễn cảnh, có lúc anh tưởng mình là Freddie Howard de Luz- một công tử đại gia, anh cũng đã tự mình mơ tưởng cảnh sống trong một tòa nhà quý tộc này. Và rồi phát hiện ra mình không phải là gã ấy, anh lại rẽ ra một nhân vật khác Pedro McEvoy- một người nhập cư từ Nam Mỹ từng làm việc tại một đại sứ quán. Nhưng rồi các mảnh kí ức, các mẫu thông tin hiện ra một cách vụn vỡ, ngắt quãng, mơ hồ. Vậy tóm lại Guy Roland là ai? Mình không biết, và mình nghĩ chính nhân vật này cũng không biết.  

Một người đàn ông bị mất trí nhớ đi tìm lại kí ức, nhưng thật sự không một ai biết được thân thế của anh, phạm vi tìm kiếm của anh rất nhỏ nhưng hầu như không một ai nhận ra anh, hay cả những người mà mang danh là bạn anh, giờ cũng không ai còn, những nơi mà anh được cho rằng mình đã từng gắn bó cũng bị phá bỏ (trường học, căn nhà thập tự Phương Nam, tòa biệt thự,…). Cái cảm giác ấy phải được miêu tả làm sao đây? Tuyệt vọng, đau khổ,… hay còn có một tính từ nào khác không để miêu tả cái sự mịt mờ trong cuộc đời của người đàn ông này.

 Kết truyện cũng như không kết, lại một mẩu tin tức, lại một sự di chuyển đi đến địa chỉ cũ mà có thể anh đã từng ở…. Và rồi tác phẩm dừng lại ở đó, vậy với người đọc như chúng ta, ta có thật sự hi vọng Guy Roland tìm kiếm được tia hy vọng nào ở đó không? Hay lại bị đẩy đưa sang một cuộc hành trình mơ hồ khác ta không biết được. Nhưng mình vẫn cực kì hi vọng, trong sự trầm uất của bóng tối bao trùm mình vẫn thấy những chấm sáng lấp lánh của hạnh phúc nhỏ bé miền quá khứ. Chẳng phải có lúc Guy đã tự bật cười, đã vui vẻ khi hình dung ra mình trong quá khứ ư. Và thật sự trên hành trình đi tìm lại chính mình, Guy đang nỗ lực chạm được ánh sáng ở cuối con đường để trả lời cho câu hỏi tôi tồn tại. Sáng và tối, quá khứ và tương lai, vừa mâu thuẫn nhưng cũng vừa hòa làm một.

Gấp lại cuốn sách với nhiều cảm xúc bồi hồi, mình thương Guy vô cùng và càng trân quý cuộc sống của biết bao! Đáp án cho câu hỏi Tôi là ai có thể sẽ gây rất nhiều khó khăn và hoài nghi cho những người mặc dầu đã có đủ danh tính và bản sắc. Vậy chúng ta thật sự khao khát điều gì khi muốn biết Tôi là ai. Cuốn sách này có thể khó đọc, nhưng hãy đọc thật chậm, liền mạch và tưởng tượng ra hình ảnh mình đang đứng trong những con phố chiều xế tà, mông lung, không biết đi lối nào để đọc và cảm nhận nhé! Có thể nó sẽ ám ảnh bạn, nhưng vẫn là một trải nghiệm đáng thử mà!

Duyen ntn

Tuesday, 28 September, 2021